Một sự thật đáng ngạc nhiên là có đến 23% số người ngọng không biết là mình ngọng, tỷ lệ này ở trẻ dưới 4 tuổi là 100%, vì đương nhiên thì trẻ đều nói ngọng và tự sửa trong quá trình lớn lên. Tuy nhiên mức độ cha mẹ coi trọng việc phát âm đúng chuẩn là nguyên nhân chính dẫn đến việc khi trẻ trưởng thành mới biết mình bị ngọng, lúc này thì việc sửa trở lên rất khó khăn.

Nói ngọng có thể gây trở ngại nghiêm trọng trong cuộc sống tương lai.

“Bạn con chả ai chơi với con vì các bạn nói con ngọng níu ngọng nô”

Đấy là câu chuyện của một đứa bé có gia đình là người tỉnh ngoài lên Hà Nội nhập cư. Câu chuyện chắc chắn không chỉ dừng lại ở đứa trẻ không có bạn, nguy hiểm hơn là những đứa trẻ nói ngọng có nhiều cơ hội trở thành nạn nhân của bắt nạt học đường.

“Khi còn nhỏ tôi cũng bị ngọng nhiều lắm, lên lớp 2 thì bắt đầu nói sai viết sai, cô giáo trách phạt, bạn bè cười nhạo. Vậy mà khi được cô giáo giúp đỡ rèn luyện 3 tháng, tôi có thể nói được bình thường viết cũng không sai nữa, bạn bè cũng thân thiện hòa đồng hơn”

“Ở quê chẳng ai nói cho tôi biết rằng tôi bị ngọng cả, đến khi vào đại học trên Hà Nội, các bạn cứ liên tục nhắc nhở, chê cười vì mình nói ngọng, dẫn đến tự ti, ít tham gia các hoạt động đoàn thể, mà tôi cho rằng có ảnh hưởng rất lớn đến công việc của tôi sau này.”

Khoan nói đến toàn cầu hóa, những công việc có mức thu nhập cao thường tập trung về các trung tâm kinh tế, nơi giao thoa rất nhiều con người trên khắp mọi miền tổ quốc. Vì vậy tiếng phổ thông rất quan trọng, những người nói chuẩn có xu hướng được sự chấp nhận của hầu hết mọi người. Những người nói ngọng không chỉ gặp khó khăn trong giao tiếp, nhiều khi họ bị từ chối trong những công việc chuyên môn mà họ đam mê như MC, nhà báo, phiên dịch... Nhiều người có thể bị mặc cảm mỗi khi bị người khác nhắc nhở về các lỗi phát âm.

Cần phần biệt rõ “nói ngọng” và “tiếng địa phương”

"Nói ngọng là khái niệm dùng để chỉ tật phát âm không rõ, không chính xác do bộ máy phát âm của người nói bị dị tật hay khiếm khuyết. Điều này khác với việc phát âm nhầm lẫn, nhịu giữa âm này và âm khác do ảnh hưởng của cách phát âm ở một số vùng phương ngữ, hoặc do thói quen phát âm từ nhỏ"

Nói ngọng thuộc về lỗi phát âm, người phát âm hiểu mình định nói điều gì nhưng do nhiều lý do ảnh hưởng đến khẩu hình phát âm làm thay đổi âm thanh phát ra không giống với ý định của người nói, các lỗi này cần khắc phục vì các âm ngọng rất dễ bị nhầm lẫn khiến người đối diện có thể hiểu sai ý, hoặc làm giảm chất lượng cuộc nói chuyện.

Tiếng địa phương lại là ngôn ngữ sử dụng trong một phạm vi địa lý hẹp, thường là từ khác âm cùng nghĩa so với tiếng phổ thông, tiếng địa phương cực kỳ dễ sửa vì chỉ cần người nói ý thức được rằng đối tượng mình đang nói không hiểu từ mình phát âm thì sẽ không dùng, nên rất ít khi ảnh hưởng đến chất lượng cuộc nói chuyện

Cha mẹ cũng không cần quá ghi nhớ chính xác khái niệm nói ngọng hay tiếng địa phương, chúng ta chỉ cần biết rằng, đừng chủ quan trước các vấn đề về ngôn ngữ ở trẻ.

Nguyên nhân của ngọng

Ngọng có thể được hiểu là không phát âm đúng chuẩn Tiếng Việt. Các nguyên nhân có thể là:

Trẻ học cách phát âm sai ngay từ khi còn nhỏ, dẫn đến hình thành thói quen phát âm sai.

Trẻ bắt chước lại cha mẹ và những người xung quanh cũng sử dụng sai cách phát âm.

Trẻ cố ý bóp méo giọng nói để biểu cảm nhiều lần thành quen.

Khẩu hình của trẻ có vấn đề bệnh lý.

Nhưng dù nguyên nhân gì thì trừ việc khuyết tật khẩu hình nặng dẫn đến không thể phát âm, thì đều có phương pháp để khắc phục.

Tuổi nào thì nên sửa ngọng

Mỗi lứa tuổi sẽ có mức độ ngọng khác nhau nếu con bạn được đánh giá mức độ ngọng cao hơn mức độ của lứa tuổi thì việc sửa ngọng là cần thiết, việc đánh giá này rất khó khăn, cần bài kiểm tra kỹ càng với những giáo viên chuyên về huấn luyện khẩu hình cũng như chữa rối loạn phát âm. Nhìn chung thì việc chữa ngọng càng sớm thì càng dễ dàng và đạt hiệu quả cao hơn nên gia đình cần cân nhắc việc cho con tham gia các bài kiểm tra mức độ ngọng càng sớm càng tốt.

Chữa ngọng cùng cô giáo

Phương pháp nào cho con

- Hãy giúp trẻ được thoải mái, thả lòng người và thật bình tĩnh trước khi nói.

- Nhẹ nhàng từ tốn đừng khiến trẻ lúng túng, nói lắp, ngọng…

- Chỉ cho trẻ cách đặt lưỡi thế nào, hơi bật ra làm sao và làm mẫu để trẻ dễ dàng bắt chước và học theo.

- Nói chuyện, hát cho trẻ nghe: dùng từ ngữ thật chuẩn và thường xuyên, bé sẽ có một quá trình để bắt chước theo những bài hát, câu chuyện mà bạn kể.

- Với những từ trẻ bị ngọng chúng ta sẽ kể lại phần đó nhiều lần để bé ghi nhớ và làm theo.

- Cho trẻ tiếp xúc với môi trường rộng lớn bên ngoài. Việc tăng cường những hoạt động giao tiếp, nhất là ở chỗ đông người sẽ khiến trẻ nhanh nhẹn, mau miệng hơn.

- Hạn chế để trẻ tiếp xúc với người hay bị nói ngọng.

- Khi con ngọng, tuyệt đối không nhại lại, điều này khiến trẻ sẽ không ý thức được việc phát âm chuẩn là việc nên làm.

Chữa ngọng không phải việc dễ dàng

Cha mẹ thường là nguyên nhân chính trong việc khiến một đứa trẻ ngọng. Nếu cha mẹ không tự tin vào việc dạy trẻ phát âm đúng chuẩn, hãy liên hệ tới American Skills:

Khóa học Lisp intensive treatment dành cho các bé có độ tuổi từ 4 đến 10 tuổi.

Đối tượng: Dành cho các bé có độ tuổi từ 4 đến 10 tuổi.

Thời gian học: 24 giờ/ cấp độ, kéo dài khoảng 3 tháng

Cấp độ:

- Starters

- SC

Giáo trình: Biên soạn độc quyền của American Skills

Nhóm học : 1 giáo viên hướng dẫn 1-2 học sinh

Avits Math & Skills Learning Center
Điện thoại: 024 6257 3256 - 096 425 8282

Vui lòng liên hệ :  Tại đây

 Tìm hiểu thêm bài viết cùng chủ đề: